Integracja Sensoryczna (SI) dla dzieci
Terapia SI to zespół działań – ćwiczeń, zabaw i aktywności, które mają za zadanie wyzwalanie konkretnych reakcji sensorycznych, dzięki czemu następuje poprawa organizacji wrażeń zmysłowych. Terapia SI jest prowadzona przez terapeutę integracji sensorycznej w specjalnie do tego celu przygotowanej pracowni i z użyciem pomocy do Integracji Sensorycznej. Celem terapii SI jest kontrolowana stymulacja wszystkich systemów zmysłowych, która wpływa na poprawę funkcjonowania w sferze emocjonalnej i motorycznej.
Terapia Integracji Sensorycznej jest oparta na założeniach, które zostały stworzone na bazie badań z zakresu neurologii i sfery behawioralnej. Badacze przedmiotu odnoszą się do tzw. plastyczności mózgu. Jest to utrwalona strukturalnie i biologicznie uwarunkowana zdolność do reorganizacji funkcjonowania. Ma ona kluczowe znaczenie w procesie terapii sensorycznej. W praktyce oznacza bowiem możliwość wyrównywania deficytów, dzięki kontrolowanej stymulacji przeprowadzanej w gabinecie SI.
Wskazania do zajęć Integracji Sensorycznej obejmują zaburzenia, dysfunkcje i schorzenia, którym zaburzenia przetwarzania sensorycznego mogą towarzyszyć. Można tutaj wymienić:
-
autyzm,
-
ADHD,
-
zespół Downa,
-
problemy z koncentracją,
-
dyspraksję,
-
zaburzenia koordynacji wzrokowo –ruchowej,
-
zbyt niski lub bardzo wysoki poziom aktywności,
-
opóźniony rozwój mowy,
-
nadmierną wrażliwość (wzrok, słuch, ruch, dotyk),
-
podwrażliwość przedsionkowa, proprioceptywna, dotykowa, słuchowa,
-
trudności w nauce (odwracanie liter, brak stabilizacji pola widzenia, opuszczanie linijek przy przepisywaniu z tablicy),
-
upośledzenie czynności motoryki dużej i małej (problem z trzymaniem długopisu, wycinaniem, nieprawidłowa pozycja podczas siedzenia przy stoliku),
-
usprawnianie funkcji poznawczych.
Dziecko w wieku przedszkolnym z zaburzeniami Integracji Sensorycznej ma dobór zadań dostosowany do wieku. Konstrukcja i aranż tego typu ćwiczeń w terapii SI odbywają się w oparciu o wiedzę z zakresu rozwoju psychomotorycznego dziecka. Pozwala to ustalić, co dziecko może już wykonywać. Daje również punkt odniesienia oraz możliwość utrzymywania wysokiego poziomu zaangażowania pacjenta. Ponadto likwiduje obawę, że coś jest zbyt trudne i/lub nieadekwatne. Przykładem może być matematyka sensoryczna ucząca rozpoznawania kształtów, kolorów, wielkości.
W przypadku niemowlaków stymulacja odbywa się poprzez kreowanie odpowiednich zabaw sensorycznych i stosowania czynności pielęgnacyjnych w sposób zaproponowany przez terapeutę.
Dziecko w wieku szkolnym z zaburzeniami Integracji Sensorycznej otrzymuje więcej zadań do domu. Pamiętając o założeniach tej metody sensorycznej, należy zaznaczyć, że możliwości reorganizacji, modyfikacji działania mózgu kurczą się wraz z wiekiem. Im starsze dziecko, tym wyrównywanie deficytów może stać się dłuższe. Zabawy dla takich dzieci są wzbogacone o bardziej wyszukane zadania sekwencyjne, wymagające znacznie większego zaangażowania.